Jak układać noworodka do snu?

Jedną z ważniejszych kwestii w opiece nad niemowlęciem jest bezpieczna i wygodna pozycja do spania. Jak ułożyć noworodka w łóżeczku? Które ułożenie ciała jest najzdrowsze: na plecach, na brzuchu czy na boku? Czym jest zespół nagłego zgonu niemowląt i jak mu zapobiegać?

Co to jest SIDS?

SIDS (Sudden Infant Death Syndrome) to określenie na szereg prawdopodobnych przyczyn nagłego, niewyjaśnionego zgonu niemowląt. Śmierć łóżeczkowa jest zjawiskiem, którego nie można do końca wyjaśnić dostępnymi metodami — mimo starannych oględzin miejsca zdarzenia, autopsji czy analizy przebytych chorób. Wśród potencjalnych przyczyn wymienia się uduszenie, zadzierzgnięcie, wady serca, zatrucie, uraz, nieprawidłowy przepływ krwi przez mózg, bezdech nocny, infekcje, reakcję na leki, ucisk na tętnicę oraz obciążenie genetyczne.

Badania pediatrów wykazują, że SIDS najczęściej zdarza się niemowlętom do szóstego miesiąca życia, a szczyt zapadalności przypada między drugim a czwartym miesiącem. Niewyjaśniony zgon w czasie snu częściej dotyczy chłopców, a jednym z czynników podnoszących ryzyko jest podobny przypadek w rodzinie. Szczególną uwagą należy otoczyć dzieci, które:

• urodziły się przedwcześnie, przed 37 tygodniem ciąży
• przyszły na świat po 41 tygodniu ciąży
• osiągnęły niski wynik w skali Apgar (poniżej sześciu punktów)
• miały niską wagę urodzeniową
• pochodzą z ciąży mnogiej
• trafiły na oddział intensywnej terapii

Do czynników podnoszących ryzyko zalicza się również młody wiek matki, uzależnienie od używek, brak ustabilizowanej sytuacji życiowej oraz choroby przebyte w czasie ciąży.

Jak można zapobiec SIDS?

Osobne łóżeczko blisko rodziców

Noworodek powinien spać blisko rodziców, ale we własnym łóżeczku — spanie z dorosłymi w jednym łóżku może skończyć się podduszeniem dziecka. Ryzyko przygniecenia rośnie nawet o 50% w porównaniu ze snem w osobnym łóżeczku. Szczebelki nie powinny być oddalone od siebie o więcej niż 6 cm, żeby niemowlę nie zmieściło między nie głowy.

Twardy materac i naciągnięte prześcieradło

Materac powinien być na tyle twardy, by dziecko nie zapadało się podczas snu, a pokrowiec i prześcieradło muszą być mocno i starannie wyprostowane. Niemowlę w pierwszym okresie życia nie potrzebuje poduszki i nie powinno być przykrywane ciężkimi kołdrami czy kocami. Rączki i górna połowa ciała powinny pozostać odsłonięte.

Puste łóżeczko

Ręczniki, ubranka, luźne zasłonki i ochraniacze nie powinny wisieć na poręczy łóżeczka ani znajdować się w zasięgu kończyn dziecka. Pluszaki i większe przytulanki nie są małemu dziecku potrzebne, a niosą ryzyko podduszenia. Niewskazane jest również zakładanie dziecku do snu czapeczek wiązanych pod brodą.

Otoczenie i powietrze

Pies, kot czy inny pupil domowy nie powinien mieć możliwości dostania się do śpiącego dziecka. Pokój niemowlęcia należy regularnie wietrzyć, a temperatura w pomieszczeniu powinna oscylować wokół 20 stopni Celsjusza. Przy dziecku kategorycznie nie wolno palić papierosów.

Jeśli dziecko przed snem bardzo płakało, warto skontrolować jego stan po zaśnięciu i upewnić się, że oddycha swobodnie. Gwałtowny, trudny do powstrzymania płacz może doprowadzić malucha do bezdechu histerycznego.

Pozycja na plecach — dlaczego właśnie ta

W pierwszym okresie życia niemowlęcia, do czasu nabrania umiejętności samodzielnego unoszenia główki, najbezpieczniej jest kłaść dziecko do snu na plecach. Ani pozycja na boku, ani na brzuchu nie gwarantuje niemowlęciu bezpieczeństwa.

Jeśli kładziemy dziecko do łóżeczka bezpośrednio po obfitym posiłku, można lekko przechylić mu główkę na bok, żeby zapobiec zachłyśnięciu. Dzieciom, którym zdarza się ulewanie pokarmu w pozycji leżącej, albo cierpiącym na refluks żołądkowo-przełykowy, można lekko unieść górną część materaca, podkładając pod spód cienką poduszkę lub klin. Wyłącznie dzieci z poważnymi wadami układu oddechowego mogą spać w innej pozycji niż na plecach, ale ostateczną decyzję podejmuje w tej sprawie lekarz lub położna.

Najważniejszym czynnikiem zwiększającym bezpieczeństwo dziecka podczas snu pozostaje obserwacja. Jeśli rodzice zauważą, że dziecko potrafi już samodzielnie przewrócić się na brzuch i — co równie ważne — wrócić do pozycji na plecach, można pozwolić mu spać w ulubionym ułożeniu.